Prof. Adam Czesław Dobroński

Podlaskie dzieje rodu Starzeńskich. W zespole pałacowo-parkowym z połowy XIX wieku dzisiaj znajduje się Muzeum Rolnictwa

Eugenia i Michał Starzeńscy, w tle pałac w Ciechanowcu Fot. z archiwum rodzinnego Starzeńskich Eugenia i Michał Starzeńscy, w tle pałac w Ciechanowcu
Prof. Adam Czesław Dobroński

Z wędrówkami w terenie mam wciąż kłopoty, choć pogoda ku temu łaskawa. W takich chwilach trzeba wykorzystywać zażyłe znajomości. Mój dzisiejszy rozmówca - Eryk Kotkowicz jest młodym doktorantem historii, już jednak z dorobkiem naukowym i śmiałymi planami.

Podlasiak rodem z Ciechanowca, tu też podjął pracę po ukończeniu studiów na Wydziale Historyczno-Socjologicznym Uniwersytetu w Białymstoku. Jak w Ciechanowcu, to łatwo się domyślić, że w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka. Rodzi się pytanie, czy historyk ma szansę, by prowadzić poważne badania naukowe w muzeum. Pewnie nie w każdym, różne panują w nich zwyczaje i różne są priorytety.

W tym przypadku na pewno tak, pan Eryk zajmuje się przede wszystkim dziejami miasta i okolic oraz podlaskiej linii rodu Starzeńskich, których kompleks pałacowy jest właśnie siedzibą Muzeum Rolnictwa. Z przyjemnością postrzegam, że za przykładem patrona ks. Kluka i zgodnie z tradycją wypracowaną przez założyciela muzeum Kazimierza Uszyńskiego, dba się w Ciechanowcu o podwaliny historyczne, także w takich działach, jak weterynaria, technika rolnicza, etnografia, budownictwo drewniane i innych. Prowadzi się kwerendy archiwalne i biblioteczne, szuka zabytków w terenie, hołubi świadków zdarzeń dawnych.

E. Kotkowiczowi w ubiegłym roku udało się pozyskać orła, który pierwotnie wieńczył pomnik poświęcony żołnierzom polskim poległym w wojnie polsko-rosyjskiej (bolszewickiej). Monument wzniesiono staraniem miejscowej społeczności i magistratu w 1928 roku. Niestety, w czasie wkraczania we wrześniu 1939 roku do miasta oddziałów Armii Czerwonej pomnik został zniszczony. Zdemolował go miejscowy komunista, odpiłował rzeźbę, która według jednej z wersji miała trafić na wysypisko. Odnalazła się po wielu latach i została przechowana w domu państwa Dybowskich, którzy w ubiegłym roku podarowali ją do zbiorów muzeum.

Pałac w Ciechanowcu

Pałac ten zbudowali Elżbieta i Michał Konstanty, hrabiostwo Starzeńscy (prace zakończono około 1880 r.), a spalili w końcu czerwca 1941 roku okupanci sowieccy. Julian Ankiewicz, architekt znany z realizacji licznych obiektów warszawskich, nadał mu osobliwy kształt. Odbudowę przeprowadzono w latach sześćdziesiątych XX stulecia, obecnie jest wyjątkowo zadbany i bogato wyposażony.

Zadałem panu Erykowi pytanie o zachowanie się potomków Starzeńskich względem włości rodowych, bo z tym bardzo różnie bywa. „Potomkowie dawnych właścicieli pałacu darzą go dużym sentymentem. Często przyjeżdżają do Ciecha-nowca lub do pobliskiego Kuczyna, gdzie są ich groby rodzinne. Pan Maciej Starzeński razem z żoną i córką uczestniczyli w organizowanych w muzeum wydarzeniach poświęconych ich przodkom oraz losom majątku Nowodwory. Jeszcze niedawno pałac odwiedzał Jan Starzeński (zmarł w 2010 r.), ostatnia osoba z rodziny mieszkająca w tych murach. W czasie swoich wizyt barwnie opisywał życie w majątku w okresie międzywojennym oraz wojenne perypetie swoje i swoich bliskich. Pozostawione przez hr. Jana relacje znacznie wzbogaciły nasz stan wiedzy o losach ciechanowieckiego pałacu i jego mieszkańców”.

Pozostało jeszcze 64% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa promocyjna

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

Prof. Adam Czesław Dobroński

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.poranny.pl

cena obniżona -50%

Dostęp do gazety online na 30 dni za połowę ceny

20,00 40,00

Czytaj aktualną gazetę w formacie PDF bez wychodzenia z domu. Pobierz ją i podziel się z bliskimi. Bądźcie na bieżąco z informacjami!

Kup teraz

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2020 Polska Press Sp. z o.o.